Moeders zijn van rechtswege belast met het gezag over hun kind (tenzij er bijzondere omstandigheden zijn zoals minderjarigheid bij de geboorte, of ontzetting van het gezag, maar dat ter zijde). Vaders worden met het gezag doordat de vader en de moeder aan de kantonrechter hebben verzocht hen gezamenlijk met het gezag te belasten. In dat geval kan een formulier worden opgehaald bij het kantongerecht of gedownload via rechtspraak.nl.

De vader heeft dus de medewerking van de moeder nodig om het gezag te krijgen. Weigert de moeder de toestemming te verlenen, dan kan de man aan de rechter vragen om vervangende toestemming te verlenen. Het verzoek zal worden ingewilligd indien de rechter oordeelt dat het gezamenlijk uitoefenen van het gezag niet strijdig is met het belang van het kind. Een dergelijk verzoek hoeft niet per se via een advocaat te worden gedaan, maar het is wel verstandig dat te doen. Het verzoek moet een aantal onderdelen bevatten, die essentieel zijn voor de ontvankelijkheid en haalbaarheid van het verzoek.